

اسپلیتر سبز فیبرنوریSC/APC/1*2 /1M
اسپلیتر فیبر نوری (Optical Fiber Splitter) یک دستگاه پسیو نوری است که سیگنال نوری را از یک فیبر نوری به چند فیبر نوری تقسیم میکند. به عبارت دیگر، یک سیگنال نوری ورودی را به چند سیگنال نوری خروجی با توانهای مختلف تقسیم میکند.
اسپلیترها معمولاً در شبکههای PON (Passive Optical Network) برای توزیع سیگنال اینترنت از یک OLT (Optical Line Terminal) در مرکز مخابرات به چند ONT (Optical Network Terminal) در منازل یا دفاتر کاربران استفاده میشوند.
انواع اسپلیتر فیبر نوری:
اسپلیتر PLC (Planar Lightwave Circuit): این نوع اسپلیتر از یک تراشه سیلیکونی با مدارهای نوری استفاده میکند. اسپلیترهای PLC معمولاً برای تقسیمهای با تعداد بالا (مانند 1:32 یا 1:64) استفاده میشوند و عملکرد یکنواختتری دارند.
اسپلیتر FBT (Fused Biconical Taper): این نوع اسپلیتر با جوش دادن دو یا چند فیبر نوری به هم و کشیدن آنها تحت حرارت ساخته میشود. اسپلیترهای FBT معمولاً ارزانتر هستند، اما برای تقسیمهای با تعداد پایین (مانند 1:2 یا 1:4) مناسبتر هستند و ممکن است عملکرد یکنواختی نداشته باشند.
نسبت تقسیم (Split Ratio):
نسبت تقسیم نشان میدهد که سیگنال نوری ورودی به چه نسبتی بین خروجیها تقسیم میشود. برای مثال، یک اسپلیتر 1:2 سیگنال ورودی را به دو خروجی با توان نصف تقسیم میکند. اسپلیترهای رایج شامل 1:2، 1:4، 1:8، 1:16، 1:32 و 1:64 هستند.
کاربردها:
شبکههای PON: توزیع سیگنال اینترنت در شبکههای فیبر نوری.
شبکههای CATV: توزیع سیگنال تلویزیون کابلی.
سیستمهای مانیتورینگ نوری: تقسیم سیگنال برای مانیتورینگ و اندازهگیری.
تجهیزات تست نوری: استفاده در دستگاههای تست فیبر نوری.
مرور کلی
اسپلیتر فیبر نوری (Fiber Optic Splitter) یا تقسیمکننده نوری، یکی از حیاتیترین اجزای پسیو در معماری شبکههای نوری نقطه به چند نقطه (Point-to-Multipoint) است. این قطعه وظیفه دارد یک سیگنال نوری ورودی را به دو یا چند سیگنال خروجی تقسیم کند و بدین ترتیب، ظرفیت یک تار فیبر نوری را برای سرویسدهی به چندین کاربر نهایی افزایش دهد. اسپلیترها قلب تپنده شبکههای نوری پسیو (PON)، بهویژه در پروژههای FTTH (فیبر تا خانه) و GPON هستند.
این تجهیزات بدون نیاز به منبع تغذیه الکتریکی کار میکنند و با تقسیم متوازن توان نوری، امکان اشتراکگذاری یک پورت OLT بین چندین مشترک ONT را فراهم میسازند. این ویژگی نه تنها باعث صرفهجویی چشمگیر در هزینههای کابلکشی و تجهیزات اکتیو میشود، بلکه مدیریت و نگهداری شبکه را نیز سادهتر میکند.
ویژگیهای کلیدی
- افت ورودی (Insertion Loss) پایین: طراحی مهندسی شده برای به حداقل رساندن تضعیف سیگنال در هر خروجی.
- یکنواختی بالا (High Uniformity): تضمین تقسیم توان نوری به صورت یکسان بین تمام پورتهای خروجی.
- محدوده گسترده طول موج کاری: عملکرد پایدار در طول موجهای مختلف (معمولاً از 1260nm تا 1650nm)، سازگار با استانداردهای شبکه.
- قابلیت اطمینان بالا: پایداری عملکرد در شرایط دمایی و محیطی متفاوت، مناسب برای نصب در محیطهای داخلی و خارجی.
- تنوع در نسبت تقسیم: ارائه شده در نسبتهای استاندارد مانند 1×2, 1×4, 1×8, 1×16, 1×32, و 1×64 برای پوشش نیازهای مختلف طراحی شبکه.
مقایسه فناوریهای اصلی: PLC در برابر FBT
دو فناوری اصلی برای ساخت اسپلیترهای فیبر نوری وجود دارد: PLC و FBT. انتخاب بین این دو به نیازهای پروژه بستگی دارد. اسپلیترهای PLC (Planar Lightwave Circuit) با استفاده از تکنولوژی نیمههادی ساخته میشوند و سیگنال را با دقت و یکنواختی بسیار بالا تقسیم میکنند. این نوع برای نسبتهای تقسیم بالا (مانند 1×16, 1×32) ایدهآل است و به طول موج حساسیت ندارد.
در مقابل، اسپلیترهای FBT (Fused Biconical Taper) با ذوب کردن و کشیدن چند تار فیبر به یکدیگر ساخته میشوند. این فناوری قدیمیتر و برای نسبتهای تقسیم پایین (مانند 1×2 یا 1×4) مقرونبهصرفهتر است، اما به طول موج حساس بوده و یکنواختی کمتری نسبت به PLC دارد. به طور کلی، برای شبکههای مدرن GPON و FTTH، فناوری PLC به دلیل پایداری و عملکرد برتر، انتخاب اول است.
کاربردها
تقسیمکنندههای فیبر نوری ستون فقرات شبکههای توزیع نوری (ODN) را تشکیل میدهند. اصلیترین کاربرد آنها در شبکههای FTTx است که سیگنال از مرکز مخابرات (OLT) به سمت مشترکین (ONT/ONU) توزیع میشود. علاوه بر این، در سیستمهای تلویزیون کابلی (CATV)، شبکههای محلی (LAN)، سنسورهای نوری و مراکز داده برای مدیریت و توزیع بهینه سیگنالهای نوری به کار میروند.